Te snel werkende schildklier

Veel eten en toch afvallen

Katten en honden hebben twee losse schildklieren onder het strottenhoofd, links en rechts van de luchtpijp.
Een mens heeft één schildklier.
De schildklier is eigenlijk de ‘thermostaat’ van het lichaam.
Het hormoon (thyroxine of T4) dat door de schildklier wordt geproduceerd zorgt dat de organen sneller gaan werken. Waardoor bijvoorbeeld de stofwisseling en de spijsvertering toenemen.

Vanaf ongeveer achtjarige leeftijd krijgen katten vaak te maken met een te snel werkende schildklier.
Een overactieve schildklier of hyperthyreoïdie is de meest voorkomende hormoonafwijking bij katten.
De oorzaak is bijna altijd een goedaardige dikte (tumor) in één of beide schildklieren, waardoor er te veel schildklierhormoon wordt geproduceerd.
Deze hormoonziekte is op verschillende manieren te behandelen.
Behandeling van hyperthyreoïdie is belangrijk, omdat het ernstige hart- en nierproblemen kan geven.

De diagnose ‘hyperthyreoidie’ wordt gesteld door bloed af te nemen en vervolgens de hoeveelheid schildklierhormoon (T4) in het bloed te bepalen.
Meestal worden ook de nier- en leverwaarden bepaald.
Er wordt extra aandacht besteed aan het aftasten van de luchtpijp (de schildklier kan één- of tweezijdig vergroot zijn) en het beluisteren (ausculteren) van het hart.

Nadat de diagnose ‘hyperthyreoïdie’ gesteld is krijgt de kat één tot twee maal daags het medicijn thiamizol (Felimazole), soms moet daarbij ook medicatie voor te hoge bloeddruk of een slechte nierfunctie gegeven worden.
Na een aantal weken wordt opnieuw bloedonderzoek gedaan, om te bepalen of de hoeveelheid schildklierhormoon in het lichaam is genormaliseerd. Ook wordt de nierfunctie opnieuw bepaald.
De kat moet levenslang op de schildklierremmende medicatie blijven staan. De bloedwaarden moeten regelmatig worden gecontroleerd.
Sommige katten zijn erg lastig een pil in te geven. Voor deze katten is er een oorzalf die carbimazol bevat.
Het is een hele opgaaf om een kat levenslang dagelijks medicatie te geven. Ook vanwege de bijwerkingen (o.a. braken en verlies van eetlust) wordt vaak voor een operatie of behandeling met radioactief jodium gekozen.

Als de schildklier éénzijdig vergroot is, kan men deze operatief verwijderen.
Voor de operatie moet er een scan (‘scintigrafie’) in een specialistische kliniek gemaakt worden, om te kijken of de andere schildklier niet aangetast is. Soms is er extra schildklierweefsel in de hals of borstkas aanwezig. Is dit het geval, dan is een behandeling met radioactief jodium de enige keuze.

Is de nierfunctie van de kat oké, dan heeft behandeling met radioactief jodium veel voordelen; het is veilig en kan zonder narcose worden toegepast.
Een nadeel is, dat radioactieve behandeling erg duur is. Bovendien moet de kat een aantal dagen in ‘quarantaine’ totdat hij niet meer ‘radioactief’ is.

Sinds 2012 is er Hill’s™ Prescription Diet™ y/d™ Feline,
een speciale voeding voor katten met hyperthyreoïdie verkrijgbaar. Hill’s y/d is een alternatief, als therapie met medicijnen een probleem is, bijvoorbeeld omdat de kat te onhandelbaar is.
De schildklier gebruikt jodium uit de voeding voor de productie van het hormoon thyroxine (T4).
Door het beperken van de opname van jodium via het voer vermindert de hoeveelheid geproduceerd schildklierhormoon. Hill’s y/d bevat heel weinig jodium.

Als de kat niet wordt behandeld zal hij uiteindelijk aan de ziekte overlijden. Vooral de hartproblemen als gevolg van de snelle schildklier kunnen fataal worden.
Hoe eerder met de behandeling wordt begonnen, hoe beter de vooruitzichten zijn.
Als de ziekte onder controle is, dan is er een goede levensverwachting.